ตลาดหลักทรัพย์คืออะไร
ตลาดหลักทรัพย์ (stock exchange) คือตลาดที่มีการกำกับดูแล ทำหน้าที่ให้ผู้ซื้อและผู้ขายซื้อขายหลักทรัพย์ เช่น หุ้นและหน่วยลงทุน ภายใต้กฎเดียวกัน
คนทั่วไปมักเรียกว่า "ตลาดหุ้น" ในภาษาพูด ตลาดหุ้นหมายถึงการซื้อขายหุ้นโดยรวม ส่วนตลาดหลักทรัพย์หมายถึงองค์กรหรือระบบที่เปิดให้ซื้อขาย เช่น ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
พร้อมลองกับบัญชีจริงหรือบัญชีทดลองแล้วหรือยัง?
ลิงก์พาร์ทเนอร์ · การเทรดมีความเสี่ยงสูงที่จะขาดทุน
นิยามแบบเป็นทางการ
ในเชิงกฎหมายและโครงสร้างตลาด ตลาดหลักทรัพย์มีองค์ประกอบดังนี้
- การจดทะเบียน (listing): บริษัทต้องผ่านเกณฑ์และเปิดเผยข้อมูลต่อเนื่องจึงจะนำหลักทรัพย์เข้าซื้อขายได้
- ระบบจับคู่คำสั่ง: คำสั่งซื้อและขายรวมอยู่ในสมุดคำสั่ง (order book) และจับคู่ตามราคาก่อน แล้วตามเวลาที่ส่งคำสั่ง
- สมาชิก: นักลงทุนส่งคำสั่งผ่านโบรกเกอร์ที่เป็นสมาชิกของตลาด ไม่ได้ส่งเข้าตลาดโดยตรง
- การชำระราคา: หลังจับคู่ได้ สำนักหักบัญชีจะดูแลการชำระราคาและส่งมอบ และมักทำหน้าที่เป็นคู่สัญญากลาง
- การกำกับดูแล: ในไทย ก.ล.ต. ดูแลตลาดทุน ผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้การกำกับค้นหาได้จาก SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า)
ตัวอย่าง (กรณีสมมติ)
สมมติว่าหุ้นบริษัท A จดทะเบียนอยู่ในตลาดหลักทรัพย์ ผู้ขายตั้งราคาขายไว้ที่ระดับหนึ่ง ผู้ซื้อรายแรกตั้งราคาซื้อต่ำกว่านั้น จึงยังไม่เกิดการซื้อขาย
ต่อมามีผู้ซื้อรายที่สองส่งคำสั่งซื้อที่ราคาเท่ากับราคาขาย ระบบจะจับคู่คำสั่งนี้ทันที คำสั่งที่ราคาดีกว่าได้จับคู่ก่อน หากราคาเท่ากัน คำสั่งที่ส่งก่อนได้ก่อน
หากจำนวนหุ้นที่ขายมากกว่าที่ซื้อ ส่วนที่เหลือจะค้างอยู่ในสมุดคำสั่ง ซึ่งเรียกว่า Partial Fill หากต้องการคำนวณมูลค่าหรือขนาดสถานะจริง ใช้เครื่องคำนวณได้
คุณจะเห็นคำนี้ที่ไหน
- แพลตฟอร์มเทรด: ชื่อสินทรัพย์มักบอกตลาดที่จดทะเบียน และเวลาซื้อขายของหุ้นหรือดัชนีหุ้นอิงตามเวลาเปิดปิดของตลาดนั้น
- รายงานบริษัท: งบการเงินและประกาศวัน XD เผยแพร่ผ่านระบบของตลาดหลักทรัพย์
- ข่าว: เช่น ข่าวพักการซื้อขายชั่วคราวด้วยเซอร์กิตเบรกเกอร์ ข่าวการเพิกถอนหุ้น หรือราคาในช่วงเปิดและปิดตลาด
ตลาดหลักทรัพย์ทั่วโลกและกรณีที่มักสับสน
ตลาดหลักทรัพย์ทั่วโลกที่มีชื่อเสียง เช่น NYSE และ Nasdaq ในสหรัฐฯ London Stock Exchange ในอังกฤษ และ Tokyo Stock Exchange ในญี่ปุ่น ส่วน Nasdaq-100 เป็นดัชนี ไม่ใช่ตลาด
กรณีที่มักสับสน:
- ตลาดนอกตลาด (OTC): ซื้อขายกันโดยตรงระหว่างคู่สัญญาหรือผ่านดีลเลอร์ ไม่ผ่านสมุดคำสั่งกลาง
- CFD บนหุ้นหรือดัชนี: เป็นสัญญากับผู้ให้บริการ ไม่ใช่การซื้อหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ ราคาอ้างอิงจากตลาดก็จริง แต่ไม่มีสิทธิ์ความเป็นเจ้าของหุ้น CFD ที่ใช้เลเวอเรจอาจทำให้ขาดทุนได้อย่างรวดเร็ว
- Forex: ไม่ได้ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ ผู้กำกับดูแลคือ ธนาคารแห่งประเทศไทย (ตามกฎหมายว่าด้วยการควบคุมการแลกเปลี่ยนเงิน; การซื้อขายเงินตราต่างประเทศทำได้เฉพาะกับผู้ได้รับอนุญาตจากกระทรวงการคลัง เช่น ธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์) ส่วน ก.ล.ต. ไม่กำกับดูแล Forex
- การจดทะเบียนข้ามประเทศ: หุ้นของบริษัทหนึ่งอาจซื้อขายในหลายตลาดผ่าน ADR และ GDR
- ตลาดอนุพันธ์: เช่น TFEX ใช้กฎหมายต่างจากตลาดหุ้น ก.ล.ต. ออกใบอนุญาตธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้าตามพระราชบัญญัติสัญญาซื้อขายล่วงหน้า พ.ศ. 2546 (2003)
ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
หุ้นบลูชิพ · Free Float · Exchange-traded product · ผู้รับฝากทรัพย์สิน · อนุพันธ์ · ตลาดกระทิง · ตลาดหมี · ศัพท์เทรดทั้งหมด
คำถามที่พบบ่อย
ตลาดหลักทรัพย์กับตลาดหุ้นต่างกันอย่างไร
ตลาดหลักทรัพย์คือองค์กรหรือระบบที่จัดให้มีการซื้อขาย ส่วนตลาดหุ้นเป็นคำทั่วไปที่หมายถึงการซื้อขายหุ้นทั้งหมด
นักลงทุนส่งคำสั่งเข้าตลาดหลักทรัพย์เองได้ไหม
โดยทั่วไปไม่ได้ ต้องส่งผ่านโบรกเกอร์ที่เป็นสมาชิกของตลาด
เทรด CFD หุ้นถือว่าซื้อหุ้นในตลาดหลักทรัพย์ไหม
ไม่ใช่ CFD เป็นสัญญาส่วนต่างราคากับผู้ให้บริการ และไม่ได้ทำให้คุณเป็นเจ้าของหุ้น
ตรวจสอบได้อย่างไรว่าผู้ให้บริการอยู่ภายใต้ ก.ล.ต.
ค้นหาได้จาก SEC Check First / License Check: ค้นหาผู้ให้บริการในตลาดทุนที่ได้รับอนุญาต (รวมถึงผู้ค้าและตัวแทนสัญญาซื้อขายล่วงหน้า) และดูรายชื่อเตือนภัยได้ที่ SEC Investor Alert: รายชื่อบุคคลหรือนิติบุคคลที่มิใช่ผู้ประกอบธุรกิจภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต. (9,022 รายการ ณ วันที่ 11.11.2026) ค้นหาได้ตามชื่อและประเภท อ่านเพิ่มเติมที่หน้ากฎระเบียบและความปลอดภัย
